گام هایی برای اتمام فرآیند انجام پایان نامه

“زمانی که نمی توانم حتی به پایان نامه ام نگاه کنم، چطور خود را وادار به انجام پایان نامه کنم؟” “به خاطر این که تمام خانواده خود را کاملا درگیر فرآیند انجام پایان نامه ام کرده ام، احساس گناه می کنم ولی با این حال حتی نمی دانم چه کاری باید انجام دهم.” “اصلا مهم نیست چقدر کار می کنم، همیشه کاری برای انجام دادن هست. اصلا این کارها تمام شدنی هستند؟”

من این چرخ را بارها مشاهده کرده ام. شما کار بر روی پایان نامه خود را شروع می کنید، در خود انگیزه فوق العاده ای کشف می کنید، پیشرفت می کنید و سپس به بن بست می رسید یا مشکلات مواجه می شوید. چیزی که قرار بود فقط دو روز از وقت شما را بگیرد، شما را دو هفته یا یک ماه درگیر می کند و به همین دلیل احساس گناه و حتی بدتر احساس شرمندگی می کنید.

در این زمان با خود فکر می کنید که تسلیم شوید و همه چیز را رها کنید، اما برای رسیدن به این نقطه راه زیادی طی کرده اید و پول و زمان قابل توجهی صرف نموده اید. با توجه به این نکته می نشینید و شروع به کار می کنید و احساس می کنید که در مسیر صحیح قرار گرفته اید تا زمانی که دوباره – به هر دلیلی – از مسیر خارج می گردید. این چرخه می تواند بارها اتفاق بیفتد.

خبر بد این است که هر بار که شما این چرخه را تکرار می کنید، ناامیدتر، عصبانی تر و بی میل تر می گردید و نسبت به فارغ التحصیلی خود تردید بیشتری پیدا می کنید. پس از ناامیدی های مکرر واقعا باور می کنید که هیچ گاه قادر به اتمام فرآیند انجام پایان نامه نخواهید بود. دیگر نمی توانید زندگی بدون دغدغه نسبت به پایان نامه تان را تصور کنید.

اما خبر خوب این است که شما هر چیزی که برای اتمام انجام پایان نامه تان نیاز داشته باشید را در اختیار دارید. هنگامی که متوجه شدید که در این چرخه گرفتار آمده اید، می توانید بر عاداتی که این چرخه را تغذیه می کنند غلبه کنید.

من با دانشجویان مستاصل بسیاری برخورد داشته ام که با تغییرات اندکی در عادات روزانه خود توانسته اند با سرعت زیادی فراتر از آن چه که انتظارش را داشتند، پایان نامه خود را به اتمام برسانند. شما هم می توانید یکی از این دانشجویان باشید.

عدم اعتماد به نفس تنها چیزی است که بین شما و اتمام فرآیند انجام پایان نامه تان قرار دارد. نه زمان، نه استاد راهنما و نه شورای پژوهشی، هیچ کدام مانعی برای این امر نیستند.

اگر اعتماد به نفس داشته باشید و ورای هر شک و تردیدی بدانید هر چیزی که برای انجام پایان نامه لازم است،در اختیار دارید، آنگاه می توانید بر موانع مقابل خود غلبه کنید.

با این حال شاید از خود بپرسید: با توجه به موانع پیش رو، چطور می توانید از اعتماد به نفس لازم برخوردار باشید. در این شرایط نکته ای وجود دارد که شما از آن غفلت ورزیده اید: اعتماد به نفس شما هیچ ارتباطی با چگونگی موفقیت شما ندارد.

شاید شگفت زده شوید اگر بدانید بسیاری از دانشجویان موفق که تعداد زیاد مقاله چاپ شده دارند، از اعتماد به نفس کمی برخوردارند. آنها شاید فکر کنند که تنها به دلیل خوش اقبالی است که مقاله آنها پذیرش شده است و با فکر ارائه مقاله در کنفرانس وحشت می کنند.

از طرف دیگر دانشجویانی وجود دارند که با موانع زیادی مانند پروژه های به بن بست رسیده، تغییر استاد راهنما، محدودیت منابع پژوهش، تعهدات خانوادگی و چالش های شخصی مواجهند ولی با این وجود راهی برای به ثمر رساندن پایان نامه خود پیدا می کنند.

فقط شما هستید که می توانید تصمیم بگیرید دارای اعتماد به نفس باشید. اعتماد به نفس درمانی برای استرس، اضطراب و انسداد ذهنی است که می توانند باعث گردند تا نتوانید نگارش پایان نامه را به اتمام برسانید.

شما می توانید با هر شرایطی – پس از آگاهی از تمامی موانع و از دست دادن ۶ ماه زمان – از اعتماد به نفس برخوردار باشید. به این دلیل این نکته را مطرح می کنم که چنین شرایطی برای خود من هم اتفاق افتاده است. من استاد راهنمای یک دانشجوی مقطع دکتری بودم و پس از جمع آوری داده ها پس از ۶ ماه متوجه شدیم که برچسب بطری های آزمایشگاه جابجا شده است. شش ماه زمان … به معنای واقعی کلمه تلف شد.

انتظار داشتم که استاد راهنمای خودم به خاطر بی توجهی به این مسئله و اتلاف منابع آزمایشگاهی از من به کلی ناامید شود. اما او دستش را بر روی شانه ام گذاشت و گفت: آیا تا بحال به نوشته روی در توجه کرده ای؟ بحران = خطر + فرصت. حال معنای این نوشته را درک می کنی. همین الان یکی از ارزشمندترین درسهای آموزش به دیگران را یاد گرفتی! اگر به میزان اعتماد به نفس از ۰ تا ۱۰ امتیاز دهیم، در این لحظه اعتماد به نفس من ناگهان از ۰ به ۲۰ رسید.

هیچ راهی برای استفاده از داده هایی که تولید شده بود وجود نداشت، با این حال شیوه آموزش من به دانشجویان تغییر کرد. پس از این اتفاق دانشجوی من دچار احساس گناه زیادی شد، با این حال بین خودمان قراردادی تعریف کردیم تا احتمال اشتباهات آینده را به حداقل برسانیم.

در واقع پس از این تجربه، سطح عمیق تری از اعتماد را بین خودمان حاکم کردیم که به ما کمک کرد تا داده هایی که بعدا در آزمایشگاه تولید کردیم را به یکی از فصل های پایان نامه ام – و مقاله ای که بعدا چاپ گردید – تبدیل کردیم.

اعتماد به نفس مهمترین دارایی دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری است. بدون اعتماد به نفس دانشجو همیشه احساس قربانی بودن خواهد داشت. با وجود اعتماد به نفس دانشجو به فردی پیشرو تبدیل خواهد شد و بدین ترتیب می تواند از پس فرآیند انجام پایان نامه خود برآید.

در این نوشتار ۵ گام برای اتمام فرآیند انجام پایان نامه بیان شده است که با تعقیب آنها می توانید این فرآیند را به آسانی به انجام برسانید:

هدف واضحی داشته باشید

رسیدن به هدفی که ندارید، کاملا غیر ممکن است و این دقیقا همان کاری است که دانشجویان انجام می دهند. آنها برنامه ریزی می کنند که بین ۶ تا ۱۲ ماه فارغ التحصیل گردند ولی هنگامی که از آنها می پرسیم که برای اتمام نگارش پایان نامه به چه چیزی نیاز دارند، چیزی شبیه به این پاسخ می دهند: کاملا مطمئن نیستم … یا هنوز با استاد راهنمای خود صحبت نکرده ام …

این امری واضح است که صحبت کردن با استاد راهنما کاری ترسناک و دشوار است. اما بلاتکلیفی نسبت به آینده به مراتب احساسی بدتر است. اگر ندانید چه کاری باید انجام دهید، چطور می توانید برای اتمام فرآیند نگارش پایان نامه برنامه ریزی کنید؟

امر پژوهش همیشه با عدم قطعیت همراه است و معمولا شرایط انجام پایان نامه با جمع آوری و تحلیل داده ها تغییر می کند. با این حال شما تنها زمانی می توانید مسیر خود را با شرایط وفق دهید که در حرکت باشید. شما حتما می بایست یک چشم انداز و یک نقطه شروع داشته باشید که به شما کمک کند تا در فرآیند انجام پایان نامه تان پیشرفت را مشاهده نمایید.

اما اگر استاد راهنمای شما فردی گریزپا بود و نمی توانستید به او دسترسی داشته باشید چه کاری می بایست انجام دهید؟ برای این امر گام دوم را ملاحظه نمایید.

به دنبال پاسخی به جز “فعلا نه از استاد راهنمای خود باشید

هیچ گاه برای شفاف شدن شرایط فرآیند انجام پایان نامه زود نیست. بارها با دانشجویانی سروکار داشته ام که به دلایل شخصی و مالی می بایست دوره دکتری را ظرف مدت ۴ سال به اتمام برسانند، در حالی که معمولا این گذراندن این مقطع ۵ تا ۶ سال طول می کشد.

این دانشجویان چطور می توانند با این سرعت این مقطع را بگذرانند؟ آنها نسبت به دانشجویان دیگر نه افرادی با هوش بیشتر هستند و نه تعداد ساعات بیشتری را صرف کار خود می کنند. آن چه که آنها را از دیگر دانشجویان متمایز می کند، احساس اضطرار بود. آنها یک مهلت زمانی قطعی جهت اتمام فرآیند انجام پایان نامه برای خود تعیین می نمایند که هیچ گاه حاضر به تمدید آن نیستند. این دانشجویان بر شروع کار در روز معین شده اصرار می ورزند و از ابتدا تمامی شرایطی که ممکن است در اثنای فرایند نگارش پایان نامه اتفاق افتد را می سنجند.

در حالی که من در دوره دکتری احساس اضطراری نداشتم، مجبور شدم که سال آخر این اصل را به کار گیرم. استاد راهنمای من فردی به شدت پر مشغله بود و تنها یک ساعت در ماه می توانستم با او ملاقات کنم. پس از جلسه آخر او پایان نامه ام را نهایتا تایید کرد، اما برای اخذ امضای او می بایست چند هفته صبر می کردم تا پایان نامه ام را رسما برای شورای پژوهشی ارسال کنم. از آن جایی که به این امضا نیاز داشتم توانستم در ماه آخر از همان یک ساعت استفاده کنم و با مشغله زیاد استاد راهنما، امضای نهایی را از او بگیرم.

شاید برای گرفتن وقت استاد راهنمای خود احساس گناه کنید، بویژه زمانی که به شدت پیگیر برقراری ارتباط با او هستید. اما به خاطر داشته باشید که اگر شما کار خود را به خوبی انجام دهید و پژوهشی قابل چاپ را به ثمر برسانید، استاد راهنمای شما هم ذینفع خواهد بود. همچنین به یاد داشته باشید که پیگیر بودن و اصرار ورزیدن به معنای بی ادبی نیست. شما می توانید تا زمانی که به جواب، بازخورد و آموزشی که نیاز دارید، برسید مودبانه پیگیر باشید. اگر تاکنون از این دو گام استفاده کرده اید، برای گام سوم آماده شده اید.

مداومت داشته باشید

ای کاش راه بهتری برای بیان این گام بود، اما نیست! هیچ جایگزینی برای فعالیت های روزانه وجود ندارد. اگر کار تمام وقتی دارید یا تعهدات خانوادگی زیادی دارید، آنگاه کار روزانه بر روی پایان نامه غیر ممکن به نظر می رسد، اما اینطور نیست.

من با دانشجویانی کار می کنم که چند شغل دارند یا دارای چند فرزند هستند ولی با این حال راهی برای کار روزانه بر روی پایان نامه خود پیدا کرده اند. آنها لزوما ساعات زیادی را بر روی پایان نامه خود اختصاص نمی دهند ولی خود را متعهد کرده اند که هر روز حداقل زمانی را برای پایان نامه خود صرف نمایند.

حداقل زمان برای کار بر روی پایان نامه به چه معناست؟ بستگی دارد – هر چه به انتهای فرآیند انجام پایان نامه نزدیک تر گردید، می بایست زمان بیشتری را صرف آن کنید.

اصلا مهم نیست چقدر مشغله دارید، شما می توانید هر روز ۱۵ دقیقه – صبح، حین ساعت ناهار در محل کار یا آخر شب – به پایان نامه تان اختصاص دهید. حال چرا روی ۱۵ دقیقه تاکید داریم؟ اگر بر روی انجام پایان نامه تمرکز داشته باشید، با ۱۵ دقیقه می توانید پیشرفت قابل ملاحظه ای داشته باشید – چند پاراگراف بنویسید – و چون این مدت زمان کوتاه است، اختصاص آن به پایان نامه آن هم هر روز قابل امری قابل اجراست. بیشتر دانشجویانی که دارای شغل یا تعهدات خانوادگی هستند می توانند این مدت زمان را طی روزهای کاری هفته صرف پایان نامه کنند و در انتهای هفته بازه زمانی بیشتری را برای این کار مدنظر داشته باشند.

هدف از اختصاص این بازه زمانی کوتاه در طول هفته مداومت است. مداومت بر روی این بازه زمانی به شما کمک می کند تا به راحتی از جایی که کارتان را به پایان رسانده اید دوباره شروع نمایید و بنابراین مجبور نباشید ۱۵ تا ۳۰ دقیقه سعی نمایید بفهمید چه کاری می بایست انجام دهید.

هنگامی که هر روز زمانی حداقلی را به پایان نامه تان اختصاص می دهید، بیشتر خلاق می شوید و ایده های بهتری به ذهنتان خطور می کند که به شما کمک می کند تا مسائلی که پیش از این غیر ممکن به نظر می رسیدند، حل نمایید.

بر روی نتیجه تمرکز نمایید، نه وظیفه

آیا تا به حال احساس کرده اید که از جهات گوناگون تحت فشار قرار گرفته اید؟ بیشتر دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری – و مردم به طور اعم – لیستی از وظایف خود را به همراه دارند. آنها همه وظایف خود و امور غیر مرتبطی که می بایست انجام دهند را یادداشت می کنند ولی خیلی کم به نتیجه مدنظر و ملموس خود فکر می کنند.

اگر به لیست وظایف خود اجازه دهید تا عنان زندگی شما را به دست گیرد، همیشه احساس خستگی می کنید و خود را در حال رقابت با دیگران می بینید. در واقع، هر چه بیشتر به لیست وظایف خود توجه کنید، بیشتر متوجه می شوید که می بایست کار زیادتری انجام دهید. اصلا مهم نیست بازدهی شما چقدر است، تا زمانی که بر اساس لیست وظایف خود زندگی می کنید، هیچ گاه نمی توانید برنده شوید. اکنون زمان آن فرا رسیده است که چیز جدیدی را تجربه کنید.

به جای نگاه به لیست وظایف و تمرکز بر آن، به نتیجه نهایی مطلوب خود توجه کنید. برای مثال به جای این که در تقویم جیبی یا نرم افزاری خود در روزی معین بنویسید: کار بر روی اسلایدهای ارائه پایان نامه، بنویسید: ایجاد اسلایدهایی خیره کننده برای ارائه به استاد راهنما که نشان دهنده داده های قابل اطمینانی باشد و آمادگی برای ورود به فاز بعدی پژوهش. آنگاه لیستی از فعالیت هایی ضروری برای دستیابی به نتیجه مدنظر خود تهیه نمایید.

لیستی از فعالیت های برنامه ریزی شده به همراه اهداف تعریف شده برای اتمام فرآیند انجام پایان نامه بسیار انگیزه بخش تر از لیستی از وظایف تصادفی است. با همراه داشتن لیستی از فعالیت های نتیجه محور می توانید کارهای خود را بهتر اولویت بندی کنید و اقدام به کارهایی کنید که به شما کمک کند تا بیشترین پیشرفت را در انجام پایان نامه تان حاصل کنید.

انرژی مورد نیازتان را از کار گروهی بدست آورید

اولین شکوه ای که دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری دارند، احساس انزوا و از دست دادن انگیزه برای انجام پژوهش است. معمولا دانشجویان سال اول را با اشتیاق زیادی شروع می کنند ولی به دلیل فقدان مسئولیت زمان خود را از دست می دهند و نمی توانند در مهلت های زمانی تعیین شده کار خود را انجام دهند.

بالعکس، دانشجویانی که برای انجام پژوهش به کار گروهی روی می آورند، همگی متفق القولندکه بهترین راه برای حفظ انگیزه احساس تعلق خاطر به جمع است. پیوستن به یک گروه برای انجام امور آکادمیک امری خجالت آور نیست و می تواند به شما کمک کند تا در فرآیند انجام پایان نامه از تمرکز بهتری برخوردار شوید.

اولین توصیه من به دانشجویان برای اتمام فرآبند انجام پایان نامه شان این است که به صورت گروهی کار کنند. هر چقدر تعداد افرادی که با آنها دغدغه مشترکی دارید، بیشتر باشد، از سعه صدر بیشتری برخوردار می گردید و مشکلات پیش رویتان کمرنگ تر جلوه می کنند. هنگامی که به تنهایی کار می کنید، مانعی کوچک می تواند سد راهتان شود. گاهی اوقات ممکن است احساس کنید که آنقدر خسته شده اید که به چند هفته استراحت نیاز داری و. شاید هم اساسا ادامه تحصیل خود در دانشگاه را مورد سوال قرار دهید. این شرایط می تواند از میزان اعتماد به نفس و انگیزه شما بکاهد.

اگر خودتان را فردی ناتوان تصور کنید و فکر کنید که هیچ راهی برای اتمام فرآیند انجام پایان نامه تان نبینید، چطور می توانید انگیزه خود را حفظ کنید؟ شما می توانید با پیوستن به یک گروه به این شرایط غلبه کنید. بنابراین اگر نمی دانید چطور می بایست برای انجام پایان نامه انگیزه خود را حفظ کرد، عضویت در یک جمع می تواند یکی از بهترین راه های پیش روی شما باشد.

اگر بدانید که برای تحمل مشکلات پیش رویتان تنها نیستید، دیگر نیازی نیست تا بار روانی حفظ انگیزه و اعتماد به نفس برای انجام پایان نامه را به دوش بکشید. نیازی نیست تا هیچ فردی به تنهایی پایان نامه خود را بنویسد. از یک گروه کمک بگیرید و بدانید که هر چیزی که برای انجام پایان نامه تان نیاز دارید را در اختیار دارید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *