فرضیه تحقیق

فرضیه تحقیق

فرضیه تحقیق عبارتی است که سوال تحقیق را معرفی کرده و نتیجه مورد انتظار را پیشنهاد می دهد. فرضیه تحقیق بخشی یکپارچه از روش علمی است که اساس آزمایش های علمی را شکل می دهد. بنابراین دقت و احتیاط را می توان شرط لازم ساخت فرضیه پژوهش دانست. همچنین می بایست در نظر داشته باشیم که خطای کوچکی در ساخت فرضیه تحقیق می تواند تاثیر پژوهش را وارونه سازد. مهمتر از همه این موارد می بایست به خاطر داشته باشیم که فرضیه ما باید آزمون پذیر – قابل اثبات یا رد پس از مشاهده نتیجه آزمایش – باشد.

اهمیت فرضیه آزمون پذیر

برای ابداع و اجرای یک آزمایش با استفاده از روش علمی، ابتدا می بایست از آزمون پذیری فرضیه پژوهش اطمینان حاصل کرد. برخی از معیارهای ضروری فرضیه پژوهش آزمون پذیر در ذیل لیست شده اند:

  1. درستی فرضیه اثبات پذیر باشد.
  2. نادرستی فرضیه اثبات پذیر باشد.
  3. نتیجه فرضیه تکرارپذیر باشد.

در صورت عدم تحقق معیارهای فوق، فرضیه و نتایج آن مبهم بود و در نتیجه، آزمایش، گزاره معناداری را اثبات یا رد نخواهد کرد.

تنظیم فرضیه تحقیق

فرضیه آزمون پذیر را نباید عبارتی ساده در نظر گرفت. در واقع فرضیه آزمون پذیر عبارتی پیچیده است که می بایست تعریفی شفاف از آزمایش علمی، هدف و نتایج احتمالی آن ارائه دهد. با این حال هنگام ساخت یک فرضیه متقاعد کننده باید چند مسئله مهم را در نظر بگیریم.

  • مسئله ای که سعی بر حل آن دارید را بیان کنید و مطمئن گردید که فرضیه پژوهش موضوع تحقیق را به طور شفاف تعریف می کند و بر آزمایش تمرکز دارد.
  • سعی کنید که فرضیه عبارتی شرطی باشد.
  • متغیرهای پژوهش را تعریف کنید. در آزمایش های علمی فرضیه ارتباط بین متغیر مستقل و متغیر وابسته را پیشنهاد داده و مورد بررسی قرار می دهد. تاثیر تغییر متغیر مستقل بر متغیر وابسته، آن چه که اتفاق می افتد را تعیین می کند یا به آن بستگی دارد.

به مثال ذیل توجه کنید:

با افزایش تعداد نیروگاه های سوخت فسیلی در یک منطقه (متغیر مستقل)، آلودگی آب (متغیر وابسته) افزایش می یابد. با تغییر متغیر مستقل (ساخت بیشتر نیروگاه های سوخت فسیلی)، متغیر وابسته (آلودگی آب) تغییر می کند.

از آن جا که اعتبار آزمایش و نتایج آن به فرضیه آزمون پذیر بستگی دارد، اهمیت گام های فوق را نباید دست کم گرفت. تنظیم یک فرضیه آزمون پذیر قوی چند مزیت دارد. این امر ما را مجاب می کند تا درباره نتایج مطالعه با دقت بیشتری فکر کنیم و ما را قادر می سازد تا مفهوم سوال تحقیق و متغیرهای متفاوت پژوهش را درک نماییم. همچنین این امر به ما کمک می کند تا پیش بینی دقیقی بر اساس پژوهش پیشین داشته باشیم.

استفاده از چک لیست

همانطور که پیش تر بیان شد، فرضیه تحقیق اساس آزمایش علمی است. قبل از شروع اولین گام های آزمایش می بایست فرضیه تحقیق آزمون پذیری شفاف را توسعه دهیم. با استفاده از چک لیست ذیل می توانیم بنای محکمی برای پژوهش خود استوار کنیم.

  1. آیا عبارت فرضیه از لحاظ زبانی واضح و متمرکز است؟
  2. آیا فرضیه، موضوع تحقیق را معرفی می کند؟
  3. آیا فرضیه شامل متغیرهای مستقل و وابسته می شود؟ آیا متغیرها را می توان به آسانی شناسایی کرد؟
  4. آیا فرضیه می تواند طی پژوهش مورد آزمایش قرار گیرد؟
  5. آیا فرضیه آن چه که انتظار دارید تا طی تحقیق رخ دهد را توضیح می دهد؟

این چک لیست را می توانید پیش از شروع پژوهش به کار برید. چک لیست فوق به شما کمک می کند تا نقاط ضعف فرضیه تان را شناسایی نمایید و در صورت لزوم آن را اصلاح نمایید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *