۳ اشتباهی که ممکن است پژوهشگران هنگام انجام پژوهش مرتکب شوند!

یک سری از وقایع پیش بینی نشده منجر به این گردید که سخنرانی مشهور چارلی مانگر با عنوان “روانشناسی اشتباهات انسانی” را به خاطر آورم. در این سخنرانی او ۲۴ علت برای اشتباهات انسانی را لیست کرده است. مفاهیمی که مانگر در سخنرانی خود مورد بحث قرار داده است، باعث شد تا به عنوان فردی که در پژوهش و نگارش مقاله تخصص دارد، احتمال ارتکاب آنها هنگام انجام پژوهش را مورد مطالعه قرار دهم.

در این نوشتار ۳ اشتباهی که ممکن است پژوهشگران هنگام پژوهش مرتکب گردند، بیان شده است.

چارلی مانگر یک تاجر و نوع دوست اهل ایالات متحده آمریکاست که به عنوان نایب رئیس هیئت مدیره شرکت سرمایه گذاری برکشایر هاتاوی فعالیت می کند. مانگر تاکنون چندین سخنرانی ارائه داده است که معروف ترین آنها “روانشناسی اشتباهات انسانی” است.

در این سخنرانی مانگر چندین اشتباه غیرمنطقی در شیوه تفکر را لیست نموده است که باعث می گردد تا به نتیجه گیری اشتباه رهنمون گردیم. او از این مفاهیم استفاده کرده است تا پدیده های گوناگون اطرافمان را توضیح دهد. برای مثال، چرا هواپیماها سقوط می کنند و چه چیزی باعث می گردد تا افراد به ازدواج اشتباهشان خاتمه ندهند. در این میان او حتی از برهاس فردریک اسکینر روانشناس، نویسنده، مخترع و شاعر آمریکایی نام می برد که علیرغم نبوغش – به این دلیل که فقط به چکش مجهز بود، همه چیز را میخ می دید – پیوسته مورد انتقاد قرار می گرفت.

همانطور که این نوشتار را مطالعه می کنید، می توانید اشتباهات خودتان را در زندگی شخصی خود به یاد آورید. برای مثال، هنگامی که پس از یک مدت طولانی به خانه برگشته اید و همه به جز خودتان متوجه شده اند که چقدر وزن اضافه کرده اید – یا کم کرده اید. اگر یک پژوهشگر مانند اسکینر – همانطور که مانگر بیان کرده است – دچار اشتباه می شده است، ممکن است دیگر پژوهشگران هم در دیگر رشته ها با چالش های مشابهی مواجه باشند که باعث گردد تا مرتکب اشتباه گردند.

در واقع، ما در دهه گذشته چندین شکست در بازتولید پژوهش های مقالات چاپ شده را شاهد بوده ایم. اشتباهات اخلاقی به کنار، پژوهشگران کجای مسیر را به اشتباه طی کرده اند؟ این سوال سبب شد تا یک بار دیگر متن سخنرانی مانگر را مطالعه کنم تا آن را با اشتباهاتی که ممکن است در پژوهش رخ دهد، مرتبط سازم.

گاهی اوقات تعهد زیان آور است!

آیا تا بحال هنگامی که از سینما بر می گردید، به خودتان گفته اید: ای کاش این دو ساعت را برای تماشای این فیلم صرف نمی کردم. اگر این اتفاق برای شما افتاده است، احتمالا قربانی اصل تعهد گشته اید. بنا بر این اصل، هنگامی که ما خود را به یک امر عینی یا انتزاعی متعهد می گردانیم، آن را رها نمی کنیم. به عبارت دیگر، ما علیرغم علم به نتایج نامطلوب، به راه خود ادامه می دهیم. چرا؟ به نظر می رسد، رها کردن سرمایه هایمان – در مثال بالا، هزینه ای که برای بلیط سینما پرداخت کرده ایم –بیشتر از آن چه که قرار است به دست آوریم، ما را متضرر می گرداند. علاوه بر این، نمی خواهیم دمدمی مزاج به نظر برسیم و به همین دلیل به مسیرمان متعهد می مانیم.

آیا یک پژوهشگر می تواند قربانی این الگوی خطای فکری گردد؟ آیا احتمال دارد که علیرغم وضوح اشتباه در مسیر یک پژوهش، پژوهشگران برای تغییر این مسیر بینش خود را از دست دهند؟ اگر بخواهیم واقع بینانه صحبت کنیم، این امر کاملا محتمل است.

تصور کنید که در مراحل پایانی یک پژوهش قرار دارید و ناگهان متوجه می شوید که فرضیه های تحقیق شما قابل اثبات نیستند. اگر احتمال اشتباه بودن مسیری که طی کرده اید را بپذیرید، دیگر بر ادامه پژوهش پافشاری نمی کنید. اگرچه عدم تعهد و رها کردن پژوهش دشوار به نظر می رسد، با این حال این امر سبب می شود تا بتوانیم دیگر احتمالات را نیز در نظر بگیریم.

فقط نیمه پر لیوان را نبینیم!

با یک مثال شروع کنیم. نگار پس از پایان پژوهش خود متوجه می شود که تنها ۵۰ درصد نتایج این تحقیق فرضیه ها را تایید می کنند. او ناامید می شود ولی به جای این که تمام داده های خود را در مقاله ذکر کند، تصمیم می گیرد تا تنها نتایج دلخواه را ارائه کند. این رفتار – انتخاب سلیقه ای بخشی نتایج و نادیده گرفتن بخشی دیگر – نقل قول گزینشی نیز نامیده می شود.

از یک پژوهشگر انتظار می رود تا هنگام ارائه داده ها شفافیت و صداقت را مدنظر قرار دهد. در واقع پژوهشگران با نقل قول گزینشی هنگام تحلیل و ارائه داده ها به علم آسیب می رسانند.

علم قربانی نمودن فرضیات زیبا توسط واقعیات زشت است. بنابراین هنگام مواجهه با نتایج غیر قابل انتظار بهتر است تا اشتباهات در فرضیات را یافت و آنها را رفع نمود. اگر این امر کارا نبود، داده ها را می بایست همانطور که هست، ارائه داد.

لنگر خود را در مکان صحیح بیاندازید تا غرق نشوید!

تعداد ساعات بین ۸ صبح تا ۵ بعدازظهر چطور قابل محاسبه هستند؟ احتمالا از ساعت ۱۲ ظهر به عنوان پایه ای برای محاسبه استفاده خواهید کرد، زیرا این ساعت می تواند به عنوان یک لنگر و نقطه آشنا عمل کند.

چه زمانی لنگر به یک اشتباه تبدیل می شود؟ این اشتباه زمانی اتفاق می افتد که لنگر اشتباهی را انتخاب می کنیم. فرض کنید در حال خرید یک کالا در بازار هستید. ممکن است قیمت های یک فروشگاه آنلاین را به عنوان معیار در نظر گرفته باشید. در این مثال در تصمیم گیری شما برای خرید قیمت های فروشگاه آنلاین به عنوان یک لنگر استفاده می کنید. اما اگر قیمت های فروشگاه آنلاین بیش از اندازه واقعی باشند، آن گاه می توان قیمت های فروشگاه آنلاین را به عنوان یک لنگر در نظر گرفت؟ ممکن است عدم اطلاع از قابلیت اطمینان لنگر سبب شود تا در فرآیند تصمیم گیری اشتباه صورت پذیرد.

اگر شما به عنوان یک پژوهشگر به اولین مقاله یا هر مقاله ای که اعتبار آن را بررسی نکرده اید، بیش از حد اعتماد کنید و از آن برای طراحی پژوهش خود استفاده نمایید، این مقاله باعث می گردد تا پروژه پژوهشی شما با شکست مواجه شود.

جمع بندی

ممکن است پژوهشگران با شرایطی که ذکر شد مواجه شده و مرتکب اشتباه گردند. بنابرای نیاز است تا از میزان تاثیرگذاری این اشتباهات در فرآیند تصمیم گیری در انجام پژوهش و تفسیر نتایج آگاه گردند.

پایه های علم بر روی خودش استوار است و ضروری است که از میزان صحت هر جزء از پژوهش اطمینان حاصل شود. تاثیرات این اشتباهات در پژوهش می تواند فاجعه بار باشد، بنابراین بر پژوهشگران لازم است تا نسبت به این اشتباهات انسانی آگاه گردند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *